Vandaag op NazatenDeVries.nl:

  Blijf op de hoogte van nieuwe artikelen:

1. Wil je automatisch op de hoogte blijven van nieuwe artikelen op www.nazatendevries.nl.?
Ga dan naar https://www.facebook.com/harmhillinga en klik op 'Volgen'.
2. Je kunt ook klikken op 'Als eerste weergeven', je krijgt dan automatisch bericht bovenaan je Facebook pagina als er een nieuw artikel is geplaatst.


Het gastenboek lezen of er een tekst achterlaten.   Plaats ook eens een bericht in het Gastenboek.
Dan weet ik waarvoor ik het doe...
Klik hier om een e-mail naar de webmaster te sturen. 1. Misschien heb je een leuk artikel over genealogie of geschiedenis van Groningerland.....
2. Wil je gewoon iets vragen?

Klik hier of op de afbeelding om een e-mail naar de webmaster te sturen.

  Artikelaankondigingen worden geplaatst in volgorde van datum (nieuwste bovenaan):

   Hgv. 12 juni 2021 - Lutje Loug

De geschiedenis van het buurtschap Lutje Loug.

  Lutje Loug is een buurtschap in de gemeente Oldambt. Het plaatsje bestaat uit een aantal grote boerderijen en enkele huisjes in de Oostwolderpolder, ten noorden van Oostwold en ten zuidoosten van Woldendorp. De naam van de buurtschap wordt gevormd door de Groningse termen Lutje (klein) en Loug (dorp).

Dit is de geschiedenis van Lutje Loug. Een buurtschap dat is onstaan in de polder, daar waar eerst een zijl is geweest, een winkel, een schooltje en een smid. Dat is ook allemaal te danken aan het riviertje de Olle Geut dat nog steeds als een beekje door het landschap meandert.

In juni 2019 is het 250 jaar geleden dat de Oostwolderpolder is ingepolderd en Lutje Loug ontstaat. Het is bijna onvoorstelbaar dat zovelen in de buurschap dit hebben kunnen vieren.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 10 juni 2021 - Het Winschoterdiep

Een artikel over het Winschoterdiep tussen Winschoten en Groningen.

  Het Winschoterdiep loopt van Groningen, vanaf de aansluiting op het Eemskanaal, naar Winschoten waar het zich splitst in de Rensel, het laatste stukje naar Winschoten, en de aansluiting op de Pekel A. Het Winschoterdiep vormt de voortzetting van het Schuitendiep dat rond 1400 vanuit Groningen naar Foxhol is gegraven.

Aan het Winschoterdiep hebben in het verleden vele scheepswerven gelegen. Daarvan zijn er nog slechts enkele over. De overgebleven werven hebben hun orderportefeuille nog steeds goed gevuld. De scheepsbouwers staan echter onder grote druk van mileuorganisaties die vinden dat de werven watervervuilers zijn.

Het bijzondere aan de werven is, dat ze dwarshellingen hebben, waardoor het te water laten elke keer weer een groot spektakel is.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 3 juni 2021 - Omnia en het einde van de Joodse gemeenschap in Winschoten

Trijntje Soldaats uit Ezinge heeft het eerste Omnia en het einde van de Joodse gemeenschap in Winschoten

  In de jaren vóór 2015 heeft de locatie Winschoten van Doc-Direkt, in opdracht van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), archieven bewerkt die deel uitmaken van de erfgoedcollectie van de Tweede Wereldoorlog. Deze archieven laten duidelijk zien hoe de bezetter tijdens WOII zich nietsontziend de bezittingen van Joodse Nederlanders toe heeft geëigende.

Dit is gebeurd met hulp van een gestroomlijnde organisatie, waar diverse prominente Nederlanders, die met Duitsland hebben gesympathiseerd, onderdeel van hebben uitgemaakt. De spil in deze immense machinerie is Omnia Treuhandgesellschaft m.b.H. geweest.

Vele tienduizenden Joodse ondernemingen zijn leeggeroofd en verkocht. Tot de Tweede Wereldoorlog heeft Winschoten een opvallend grote en bloeiende Joodse gemeenschap gekend. In 1941 vallen de Joodse ondernemingen in Winschoten ten prooi aan Omnia en een jaar later wordt de Joodse bevolking afgevoerd. Joods Winschoten is de oorlog nooit meer te boven gekomen. In Omnia en het einde van de Joodse gemeenschap in Winschoten worden de feiten onthuld van de medogenloze verwijdering van de Joden uit de Winschoter gemeenschap.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 1 juni 2021 - Trijntje Sodaats

Trijntje Soldaats uit Ezinge heeft het eerste Nederlandstalige sprookjesboek geschreven.

  Vóór 2018 heb ik nog nooit gehoord of gelezen over Trijntje Soldaats en helemaal niet over het boek van Trijntje Soldaats. Welnu deze Trijntje heb ik voor het eerst 'ontmoet' in 2018 tijdens een tentoonstelling over haar in het Wierdenmuseum van Ezinge, waar Trijntje is geboren.

Trijntje is de verteller achter 'het boek van Trijntje Soldaats'. Dat boek is niet door haar zelf geschreven. Het is een 11-jarig jongetje geweest dat de verhalen van Trijntje heeft opgeschreven in een schrift. Die verhalen zijn later in een boek verschenen.

Het bijzondere is, dat dit verhalenboek het eerste sprookjesboek is dat in het Nederlands is geschreven. Daarvoor zijn er natuurlijk wel de sprookjes geweest van moeder De Gans (wie kent ze niet) en andere boeken, maar die zijn allemaal geschreven in een vreemde taal en daarna vertaald in het Nederlands.

Daarom is het boek van Trijntje Soldaats zo bijzonder en daarom is het dorp Ezinge zo trots op deze vrouw en daarom hebben vrijwilligers in 2018/2019 een tentoonstelling over Trijntje gemaakt. Het is een tentoonstelling geweest om haar te eren en om ons te laten weten wie Trijntje Soldaats nu eigenlijk is geweest.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 28 mei 2021 - De Herepoort van Groningen

De geschiedenis van de Herepoort van de stad Groningen.

  Op NZD staan nu de beschrijvingen van drie van de zes stadspoorten van de stad Groningen, nl. de Boteringepoort, de Poelepoort en vandaag voegen we het verhaal van de Herepoort daar aan toe. Ook deze Herepoort bestaat niet meer. Dat wil zeggen: de facade van de poort bestaat nog wel, maar bevindt zich niet in de stad Groningen. Deze staat tegenwoordig in de tuin van het Rijksmuseum in Amsterdam.

Achter de facade bevindt zich de facade van de Bergpoort uit Deventer. Het zijn dus niet de complete poorten die we nog kunnen zien, doch slechts de voorkant ervan. In het artikel over de Herepoort is ook een foto te zien waar je de vrijwel complete poort door de stadswal wél kunt kunt waarnemen. Het betreft een foto van vóor 1878.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 25 mei 2021 - De Poelepoort van Groningen

Een uitgebreid artikel over de Poelepoort van Groningen.

  De stad Groningen heeft in totaal zes poorten gehad die toegang hebben gegeven tot de stad. Al deze poorten zijn in de loop der jaren afgebroken omdat ze in feite geen functie meer hadden. Er is nog één poort in stand gebleven, maar dat is niet de Poelepoort en deze bevindt zich ook niet meer in de stad Groningen. Daarover een volgende keer.

De eerste Poelepoort van de stad is afgebroken en er is een tweede poort gebouwd die later ook weer is afgebroken. Eigenlijk is er zelfs een derde Poelepoort geweest. Het betreft een replica die gebouwd is om het Gronings Ontzet te vieren in 1879.

Dit verhaal toont ook alle foto's van de Poelepoort die ik heb kunnen vinden en die rechtenvrij zijn.

Aan het eind van dit artikel bevindt zich een lijst van personen met namen en plaatsen van huizen die in de nabijheid van de Poelepoort hebben gewerkt en gewoond. Daarmee hoop ik tegemoet te komen aan de lezers die behalve de geschiedenis ook graag een stukje genealogie mee willen nemen.

 

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 19 mei 2021 - Janneke Peper, de ondergang van een zangeres

Janneke Peper, de ondergang van een zangeres.

  Op 15 mei heb ik aan het eind van het artikel over Janneke Peper gevraagd of iemand meer kon vertellen over Janneke. In de loop van 1967 horen we immers plotseling niets meer over haar. Een trouwe lezer, iemand uit de naaste omgeving van Janneke, heeft mij gegevens gemaild en deze zijn dusdanig verontrustend dat ik tientallen kranten heb doorzocht om achter de waarheid te komen van het verdwijnen van Janneke uit de publiciteit.

Tientallen optredens ben ik tegengekomen in de kranten, van het noorden tot Zuid-Limburg, in België en vooral ook in Duitsland waar ze veel heeft opgetreden met het bekende orkest van Werner Müller. Maar in de loop van 1967 komt er niets meer van Janneke in de pers voor. Pas bijna 20 jaar (!) later lezen we een verontrustend verhaal in De Telegraaf.

Het artikel is daarom aangepast en flnk uitgebreid. Hoe is het afgelopen met Janneke Peper die maar enkele jaren successen heeft gekend. Wat is er van haar geworden en hoe is het nu met haar. Je leest het allemaal in dit artikel.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 19 mei 2021 - Jan Beijering, van landbouwer en SS-er naar entertainer

Het verhaal over landbouwer, SS-er en rasentertainer Jan Beijering, bekend van dancing Beijering in Vlagtwedde is voor een (groot deel) herschreven, maar ook aangevuld.

  Het verhaal over landbouwer, SS-er en entertainer Jan Beijering, bekend van dancing Beijering in Vlagtwedde is voor een (groot deel) herschreven, maar ook aangevuld. Over het waarom kun je lezen op mijn Blog op deze website..
Dancing Beijering wordt nog vaak genoemd in de volksmond, vooral onder de mensen die in de jaren zestig van de vorige eeuw zijn dancing in de weekenden hebben bezocht om er te feesten en te dansen. 'Hotel' Beijering is niet alleen een dancing geweest, maar ook een café-restaurant en een evenementenlokatie. De plaatselijke bevolking, alsmede bezoekers uit heel Nederland en Duitsland hebben er goede herinneringen aan.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 15 mei 2021 - Janneke Peper, een zangeres uit de jaren zestig

Een korte biografie met muziek over Janneke Peper, een zangeres uit de jaren zestig van de vorige eeuw.

  Janneke Peper, ze komt ook voor als alleen Janneke, herinner ik mij nog goed. Ze is wat ouder dan ik. Voor zover ik mij herinner, zit zij in de vierde klas van de ULO in Winschoten als ik daar in de eerste klas kom. Mogelijk heeft ze vroegtijdig de school verlaten, maar dat weet ik niet meer zeker.

Op school is verder weinig vertier in de aula, maar één keer nodigt de directeur Janneke uit om in de aula te komen zingen. Haar vader begeleidt haar op de piano. Zij zit dan al niet meer op school.

Het is in het begin van haar korte carrière. Ik weet nog goed dat het toen zo schuchtere en iele meisje (dat vlakbij de school woont) er het beste van probeert te maken, zonder dat er een microfoon met versterker aan te pas komt.

 

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 13 mei 2021 - Jan Beijering, van landbouwer en SS-er naar entertainer

  In verband met problemen door de aangeleverde teksten van een van de trouwe lezers en inzenders van copy, wordt het verhaal over Jan Beijering herschreven. Ik ga uitzoeken of de aangeleverde teksten mogelijk te exact zijn overgenomen uit de aangegeven kranten die in de bronnen onderaan de pagina zijn weergegeven. De reactie daarop was voor het eerst sinds 2008 zeer overdreven en onplezierig voor mij. Een beetje vriendelijkheid kan er tegenwoordig niet meer af. 'Kop d'er mor weer veur'.

  Top

   Hgv. 7 mei 2021 - Harmannus Klaas Westerhoff

Oorlogsperikelen in Nieuwolda.

  Het artikel over Harmannus Klaas Westerhoff is tot stand gekomen door medewerking van Peter Pasman uit Gasteren. De tekst is geschreven door oud-inwoner van Nieuwolda Flip Moerker, gehuwd met Jannie Moerker. Flip heeft dit verhaal verteld tijdens de Dodenherdenking te Nieuwolda in 2019. Mensen die daarbij aanwezig zijn geweest, zullen zich dat mogelijk nog wel herinneren. Flip is in 2020 helaas overleden; zijn weduwe heeft toestemming gegeven om zijn verhaal op deze website te plaatsen.

Foto hiernaast: De kruisjes geven aan waar de kazematten hebben gestaan.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 28 april 2021 - Oorlogsperikelen in Nieuwolda

Oorlogsperikelen in Nieuwolda.

  Oorlogsperikelen in Nieuwolda: 'De oorlog trekt zijn sporen door Nieuwolda. Soldaten die als krijgsgevangene worden afgevoerd zoals landbouwer Renmo Georgius. zit zeven weken met 50.000 anderen in Neubrandenburg en moeten daar elke dag hun muts ophouden waar bewakers een portie erwten en aardappelen in gooien. Renmo ziet vreselijke dingen. Een Pool die vijf rauwe aardappels heeft gestolen wordt zo toegetakeld dat hij meer dood dan levend blijft liggen. De Duitsers slepen hem weg en zijn medegevangenen zien hem nooit weer terug. Hij ziet hoe 5000 Franse Senegalezen een sleuf in de grond graven, zich bedekken met aarde en zo de nacht doorbrengen. Hij houdt er een trauma aan die beelden over. “Wie ooit tussen prikkeldraad heeft gezeten wordt soms angstig wakker." Dit is het begin van het nieuwe artikel op NZD.


Mogelijk volgt er nog één verhaal, maar het is nog even wachten op toestemming voor het plaatsen door de erflater.

Foto hiernaast: Hermannus Klaas Westerhoff in Nieuwolda op wacht bij het begin van de oorlog. Hij komt om het leven op 10 mei 1940 bij de Duitse inval.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 24 april 2021 - Het dagboek van Trijntje Boven-Meijerhof

Trijntje Boven-Meijering met haar oudste zoon Jan en hun herdershond in Woldendorp.

  Van 17 april tot en met 4 mei 1945 is zij op de vlucht: Trijntje Boven-Meijerhof (1921-1995), haar man, haar ouders, haar zoontje, haar zussen, haar broer en haar buren. Haar huis staat op de Zomerdijk tussen Wagenborgen en Woldendorp. Midden in de vuurlinie, op het laatst van de oorlog.

Met tientallen andere Nieuwolders moet zij rennen voor haar leven. Zestien dagen zijn ze op de vlucht. Te trekken door het open veld, schuilen in sloten en slapen onder de blote hemel. Trijntje Boven houdt op haar vlucht een dagboek bij. Trijntje is 24 jaar oud als ze dit dagboek schrijft.

Foto hiernaast: Trijntje Boven-Meijering met haar oudste zoon Jan en hun herdershond in Woldendorp.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 23 april 2021 - De verzetsstrijder Berend Klaas Bosma uit Nieuwolda

Berend Klaas Bosma is een verzetsstrijder geweest tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nieuwolda. Hij wordt op een gegeven moment verraden. De verrader is nooit gevonden. Bosma wordt opgepakt door Duitsers, NSB-ers en politieagenten. Vervolgens komt hij in het Scholtenhuis in Groningen terecht en wordt daarna met zeven anderen gefusilleerd te Anloo. Later wordt zijn lichaam herbegraven op de begraafplaats van Nieuwolda.

  Berend Klaas Bosma is een verzetsstrijder geweest tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nieuwolda. Hij wordt op een gegeven moment verraden. De verrader is nooit gevonden. Bosma wordt opgepakt door Duitsers, NSB-ers en politieagenten. Vervolgens komt hij in het Scholtenhuis in Groningen terecht en wordt daarna met zeven anderen gefusilleerd te Anloo. Later wordt zijn lichaam herbegraven op de begraafplaats van Nieuwolda.

Zijn zoon Bindert schrijft vertelt in dit verhaal over hoe zijn vader, nadat hij zich verstopt heeft in de schuur, wordt opgepakt en weggevoerd: met slechts een laatste kus kunnen zijn familieleden afscheid van hem nemen.

Foto hiernaast: Het graf van Berend Klaas Bosma op de begraafplaats van Nieuwolda.

 

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 22 april 2021 - De Bevrijding van Nieuwolda door de ogen van een tienjarige jongen

De bevrijding van Nieuwolda in april 1945 door de ogen van een 10-jarige jongen.

  'Een van de laatste Duitse soldaten, een wat oudere Feldwebel in een oud koetsje rijdt door het dorp. Wij staan bij het Nieuwe Dok, bij de familie Diedel te praten, als hij ons maant om in huis te gaan, want het is Sperrzeit. Daarna begint even later het drama in het centrum van het dorp. Allereerst blazen de Duitsers de klapbrug op; het rijdek komt loodrecht omhoog te staan'.

'De bevrijding van Nieuwolda' is een verhaal gezien door de ogen van de 10-jarige Riekus die in Nieuwolda de bevrijding van 1945 meemaakt. Hij ontvlucht met zijn ouders het dorp omdat het gevaar dichtbij komt. Lopend door het veld komen te terecht in Midwolda.

Foto hiernaast: Militairen van de Luftwaffe poseren bij een kapotgeschoten kazemat op 10 mei 1940.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 20 april 2021 - De Weeskamer van Kaap de Goede Hoop

Een lang verhaal over de Weeskamer van Kaap de Goede Hoop met een database van eigenaars en de namen van hun slaven.

  Genealogisch artikel. Ten tijde van de VOC en de Britse periode van Kaap de Goede Hoop in Zuid Afrika reizen veel Nederlandse zeelui mee om op weg naar Indië een tussenstop te maken in Kaap de Goede Hoop. Ze zijn daar na een lange zeereis vanuit Nederland ongeveer halverwege naar Indië en hebben ‘Goede Hoop’ om ook de rest van de reis veilig af te leggen. In afwachting van hun verdere reis gaan ze van boord en verblijven enige tijd op de Kaap. Anderen, vaak zeelui, blijven daar en trekken Zuid Afrika binnen om daar een bestaan op te bouwen. Ze bouwen een behuizing en een boerderij. Het is de tijd van de slavernij, dus kopen ze ook slaven om het werk op de boerderij te verrichten en om het huishouden te doen. In de 'Weeskamer van Kaap de Goede Hoop' worden alle overledenen geregistreerd. De omvangrijke database bevat ontzettend veel gegevens voor stamboomonderzoek.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 16 april 2021 - Over Grijzemonniken, Grijzevrouwen en hun kloosters

Een nieuw artikel over het Grijzemonnikenklooster of klooster Menterne te Baamsum.

  Er zijn twee nieuwe artikelen toegevoegd. Het eerste gaat over het voormalige Grijzevrouwenklooster bij Midwolda, het tweede over het Grijzemonnikenklooster of Menterne bij Baamsum tussen Woldendorp en Termunten.

Omdat het klooster Menterwolde (Nieuwolda) en het Sint Bernardusklooster van Aduard gerelateerd zijn aan genoemde kloosters, hebben deze twee verhalen een update ondergaan.

Behalve van het klooster te Aduard, waar de ziekenzaal van het klooster, nu een (Hervormde) kerk, zijn er geen zichtbare overblijfselen in de omgeving van de voormalige kloosters en kloosterterreinen in het landschap aanwezig.

Afbeelding hiernaast: Baamsum 3: boerderij 't Grijze Monnikenklooster.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 13 april 2021 - Feddemaheerd en de bewoners te Kleine Huisjes

Een artikel over de Feddemaheerd en de bewoners bij Kleine Huisjes in het Hogeland, met geschiedkundige en genealogische gegevens.

  Vandaag gaan we een boerderij onder de loupe nemen. Het is de Feddemaheerd die ligt bij het dorp Kleine Huisjes op het Hogeland. De Feddemaheerd heeft een lang prachtig voorhuis en is geheel omgracht.

De boerderij is genoemd naar het geslacht Feddema, maar daarvóór hebben de geslachten Luirts en Boelens er gewoond.

Er is getracht een artikel te schrijven dat zowel interresant kan zijn vanwege de geschiedenis als vanwege genealogische feiten. Het verhaal is niet geheel compleet, daarom zijn aanvullingen van harte welkom.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 11 april 2021 - Kwartierstaat van Alida Houwina Huising

Kwartierstaat van Alida Houwina Huising; Het geslacht Huising in 14 generaties.

  En toch was het verhaal over het geslacht Huising van Piet Borghardt, waarvan het laatste artkel geplaatst is op 30 maart (Generatie 6) nog niet helemaal af.

Daarom volgt hier de complete kwartierstaat, de kwartierstaat van Alida Houwina Huising.

Hierin zijn de generaties I tot en met IV opgenomen.

Helaas ontbreken hierin de meeste bronvermeldingen.
Toch denk ik dat veel genealogen er nog wel het een en ander in terug kunnen vinden om een koppeling mogelijk te maken met hun eigen gegevens.

Met dank aan Piet Borghardt.

 


   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 9 april 2021 - Het Prinsenhof en de Prinsentuin te Groningen

Een artikel over het Prinsenhof aan het Martinikerkhof en de Prinsentuin aan de Turfsingel.

  Als ik naar de Stad gaan, heb ik het altijd over de stad Groningen. Dat is in mijn gedachten altijd dé enige stad geweest. Daarmee nemen we de foute daden van de Groninger bestuurders uit het verleden voor lief. De Stad is immers niet altijd even aardig geweest voor de inwoners van de Ommelanden, die zijn vroeger alleen maar goed geweest voor de inkomsten die daaruit zijn voortgekomen. Als een van de eerste bezienswaardigheden in de Stad gaan we dan altijd naar de Prinsentuin. Er mag dan gedeeltelijk een muur om de Prinsentuin heen staan, overdag kun je gewoon gratis naar binnen wandelen. In de zomermaanden helpt de theeschenkerij je graag aan een lekker drankje. Je zult niet de eerste en ook zeker niet de laatste zijn, die hier vervolgens op een bankje gaat zitten en de tijd compleet vergeet. Misschien is dat ook de reden dat de Prinsentuin jaarlijks het decor vormt voor ‘Dichters in de Prinsentuin’. Tijdens dit festival dragen bekende en onbekende dichters uit Nederland en Vlaanderen voor uit eigen werk.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 1 april 2021 - Waar komt het Paasei vandaan?

Een artikel over 'Waar komt het Paasei vandaan?'. Over het Paasei bij de heidenen en het Christendom.

  Bij Pasen hoort een ei, een Paasei. Waarom is dat eigenlijk? Als we naar de winkel gaan, liggen er al ver voordat het Pasen is chocolade Paaseitjes in de schappen, kleine, maar ook grote en versierde eieren horen daarbij.

En wie beschildert voor Pasen thuis nog zelf de echte eitjes? Ik herinner me nog dat we dat vroeger ook op de lagere school hebben gedaan.

Echter hoe past een Paasei eigenlijke bij de christelijke feestdag die wij Pasen noemen en waar komt het Paasei eigenlijk vandaan? We gaan proberen in dit artikel daar een antwoord op te vinden.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 31 maart 2021 - De Sint Martinuskerk van Vlagtwedde

Een uitgebreid artikel over de Sint Maartenkerk te Vlagtwedde.

  Op 24 maart is een artikel geplaatst over de geschiedenis van Vlagtwedde (menu Dorpen). Vandaag volgt een tweede artikel over een monumentaal gebouw in het dorp, namelijk de Hervormde kerk. Deze kerk, ooit gebouwd als Katholieke kerk, is gewijd aan Sint Martinus.

In latere tijd is het gebouw helaas voorzien van pleisterwerk. Gelukkig bestaan er nog twee foto's van de ongepleisterde kerk uit 1893 in het bezit van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Beide foto's hebben we aan het artikel kunnen toevoegen.

Van de vier zerken in de kerk zijn ook de grafschriften opgetekend. Van het oudste exemplaar zijn de gegevens van de overledene verder uitgewerkt.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 30 maart 2021 - Het levensverhaal van Geert Houwinge en Annigjen Jacobs Huijsinge; Generatie 6

Het levensverhaal van Geert Houwinge en Annigjen Jacobs Huijsinge; Generatie 6

  Met dank aan Piet Borghardt sluiten we hiermee een serie van zes verhalen af over het geslacht Huising. We hebben al vijf generaties doorgenomen en eindigen nu met generatie 6: Het levensverhaal van Geert Houwinge en Annigjen Jacobs Huijsinge. Veel datums moet je in dit artikel niet verwachten. Het gaat hierbij meer om een algemeen verhaal over Geert (deze voornaam zijn we al vaker tegengekomen) en Annigjen, waar ze hebben gewoond en geleefd, namelijk op het Oldenhuisinge-erf aan het begin van de achttiende eeuw. Hun voorouders hebben nog te maken gehad met het klooster te Ter Apel, maar Geert en Annigjen hebben daar geen last meer van gehad.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 28 maart 2021 - Het levensverhaal van Freerk Pauls Oldenhuijsinge en Harmtien Houwing; Generatie 5

Het levensverhaal van Freerk Pauls Oldenhuijsinge en Harmtien Houwing

  Het levensverhaal van Freerk Pauls Oldenhuijsinge en Harmtien Houwing is de op een na laatste bijdrage van Piet Borghardt over zijn voorouders. Freerk, die eigenlijk Frederik heet, is geboren in Odoorn en trouwt met Harmtien Houwing. Het gezin krijgt zeven kinderen.
In dit artikel komen enkele oude voorwerpen (met afbeeldingen) voor uit de achttiende eeuw, waaronder het voorwerp zoals we hiernaast kunnen zien.

De oude schaapskooi is er niet meer, maar de boerderij nog wel. Freerk oefent daar een gemengd bedrijf uit, met koeien die op de groenlanden langs de beek grazen en schapen die worden bewaakt door de scheper op de heide.

Verder komen we in het verhaal een aantal bijzondere documenten tegen, waaronder een gedeelte uit de haardstedenregisters en een lening die Freerk en Fennigje lenen aan het echtpaar Wanders.

 

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 24 maart 2021 - De geschiedenis van Vlagtwedde

Over de geschiedenis van dorp en voormalige gemeente Vlagtwedde.

  Vlagtwedde is geen typisch brinkdorp al heeft het een brink (en mogelijk zelfs twee brinken). De oudste vermelding van een brink is op 21 april 1632, betreffende een vechtpartij ‘op der Buiren brincke tot Vlachtwedde’. De waarschijnlijk oudste brink is gelegen tussen de huizen nr. 78 en nr. 81 met de oudste vermeldingen op 9 november 1670 en 10 mei 1687. Een andere brink wordt genoemd op 19 maart 1776 als zich bevindende voor het huis nr. 41.
Tegenwoordig is Vlagtwedde in Westerwolde geen zelfstandige gemeente meer, maar valt het onder de gemeente Westerwolde. Vlagtwedde is ontstaan op een van de zandruggen die in het voormalige Boertangermoor heeft gelegen. De huidige kerk stamt uit de dertiende eeuw en komt voor op de aanvulling van een lijst van kerken van de Abdij van Corvey, die omstreeks dezelfde tijd is ontstaan. Afbeelding: Rijksmonument nr. 37467 a.d. Schoolstraat 29.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 24 maart 2021 - Het levensverhaal van Jan Huising Meijering en Fennigje Meijering; Generatie 4

Het levensverhaal van Jan Huising Meijering en Fennigje Meijering; Generatie 4

  Vandaag gaan we met generatie 4 van Piet Borghardt nog verder terug in de tijd met Jan Huising Meijering en Fennigje Meijering. We komen nu terecht in de tijd van de heide en oude boerenbedrijfjes gemaakt van leem, plaggen en turf.
We bevinden ons in de overgang van de achttiende naar de negentiende eeuw. Een getrouwde dochter woont samen met haar echtgenoot bij haar ouders in en als de boer wat meer land en paarden heeft ook de meid en de knecht.
De tijd van de veenbrandcultuur als manier van in cultuur brengen van woeste gronden raakt onder meer in Noord-Nederland en Noord-Duitsland in de hoogveengebieden in gebruik ten behoeve van vooral de boekweitteelt.
Afbeelding hiernaast: Drents boereninterieur.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 23 maart 2021 - Het levensverhaal van Geert Huising en Aaltien Reinders; Generatie 3

Het levensverhaal van Geert Huising en Aaltien Reinders; Generatie 3

  We zijn aangekomen bij de derde generatie zoals ingezonden door Piet Borghardt. Het gaat daarbij om het levensverhaal van Geert Huising van Meijering en Aaltien Reinders. Van hun vijf kinderen komen we twee keer een zoontje tegen met de naam Jan. De eerste Jan wordt nog geen twee jaar oud.

Geert wordt op erve Meijering geboren in 1799. Hij trouwt met Aaltien Reinders. Geert wordt 74 jaar en Aaltien 83. Geert heeft het goed op de boerderij te Westernesch, waar hij als kind volop kan spelen op het erf en in de buurt, maar ook op het hunebed op het erf van Houwing, dat daar nog steeds ligt. Het is niet het mooiste hunebed, maar wel het enige in particulier bezit.
Afbeelding hiernaast: Een afbeelding van de oude hervormde kerk van Emmen.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 19 maart 2021 - Meer achtergronden bij het klooster en de kerk van Thesinge

Achtergronden bij het Germania klooster en de Felicitas kloosterkerk van  Thesinge.

  Naar aanleiding van het klooster Germania en de kloosterkerk van Thesinge zijn er meerder mails binnen gekomen met vragen. Daarom ben ik in de Groninger Archieven 'gedoken' om te kijken over er nog meer bijzonderheden zijn te ontdekken. Deze vondst, die trouwens door iedereen bij de Groninger Archieven valt te lezen is nu vrijwel geheel overgenomen en op NZD geplaatst, inclusief alle details die ook interessant kunnen zijn voor de genealogen onder ons.

Zowel van het (verdwenen) klooster als van de overgebleven kloosterkerk zijn veel gegevens in de archieven bewaard gebleven, hoewel de archieven van de (hervormde) kerk lang niet compleet zijn overgeleverd. Afbeelding: De oude kloosterkerk verhuld door bosschage.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 16 maart 2021 - Het levensverhaal van Jan Huising van Meijering en Jantien Zwiers; Generatie 2

Het levensverhaal van Jan Huising van Meijering en Jantien Ziwers; Generatie 2.

  Dit artikel, het levensverhaal van Jan Huising van Meijering en Jantien Zwiers is het tweede artikel van een zes-delige serie, waarvan het eerste deel, de 1e generatie, op 19 februari op NZD is gepubliceerd. Ook dit deel is geschreven door Piet Borghardt en bewerkt voor NZD door de webmaster.

In dit verhaal lezen we hoe Jan en Jantien vier kinderen krijgen. Ook in dit familieverhaal komt een molen voor. Het bijzondere is, dat Jan Huising zijn boerenbedrijf op een gegeven ogenblik verkoopt, verhuist en molenaar wordt. Gelukkig heeft hij een zoon die hem helpt en krijgt hij steun van Johannes die ook molenaar is.

Afbeelding: Familiefoto van Jan en Jantien.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 10 maart 2021 - Klooster Germania te Thesinge

Over het klooster Germania te Thesinge, waarvan alleen nog een deel van de kloosterkerk is overgebleven.

  Van het klooster Germania te Thesinge resteert slechts een deel van de vroegere kerk, de Felicitas kloosterkerk, waarover al eerder een artikel op deze website is verschenen (onder het item Kerken). Het klooster is bedoeld geweest als dubbelklooster, voor zowel mannen als vrouwen, maar het is hoofdzakelijk een vrouwenklooster geweest.

We weten ook waarmee de nonnen hun dagelijkse werkzaamheden hebben verricht. Ze hebben in die tijd veel geschreven en illustraties gemaakt, waarvan nog ongeveer 10 manuscripten zijn overgebleven. Een bekende non aldaar is Stine Dutmers geweest. Zij heeft zich bezit gehouden met het verluchtigen van handschriften, oftewel het versieren van de teksten met illustraties, decoraties en gestileerde letters. Zie afbeelding hiernaast.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 10 maart 2021 - De Loosterkerk, de kerk Vriescheloo

Een artikel over de Loosterkerk; de kerk van Vriescheloo.

  Zoals eergisteren al aangekondigd gaat het verhaal van vandaag over de Loosterkerk, de kerk van Vriescheloo. Deze kerk is niet zo oud als de meeste oude Groninger kerken en dateert uit het jaar 1717. Pas in 1841 heeft de kerk een toren gekregen die later is verhoogd. Het is dus ook nooit een katholieke kerk geweest en toch is de bisschop van Münster (Bommen Berend) ooit in het dorp geweest op weg naar de stad Groningen.

Zowel van binnen als van buiten oogt de kerk bijzonder sober. Alleen de inscripties op de preekstoel en de toren herinneren aan het verleden. Desondanks zijn er best nog wel wat interessante zaken over de kerk te vertellen.
Afbeelding hiernaast: De Loosterkerk, de kerk van Vriescheloo.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 8 maart 2021 - De geschiedenis van het dorp Vriescheloo

Een artikel over de geschiedenis van Vriescheloo in Westerwolde.

  Hoewel er nog drie artikelen over de 'Oranje' stadhouders van o.a. Groningen op de plank liggen, dalen we eerst even af naar Westerwolde. Daar ligt bij een prachtig bos Vriescheloo. Het eerste artikel gaat over de geschiedenis van Vriescheloo en daarna gaan we een kijkje nemen in en rond de kerk, de Loosterkerk.

Vriescheloo is ontstaan in de 12e eeuw als randveenontginningsdorp. Tegenwoordig is het dorp niet zo groot meer als het ooit is geweest. Desondanks is het best een interessant verhaal.

Helaas heeft het dorp slechts drie monumenten, een boerderij (foto links), een molen en de kerk.

Hiernaast de boerderij aan de Dorpsstraat 6 te Vriescheloo een Rijksmonument met als nr. 8923. Het betreft een boerderij onder een grote kap. Voorgevel puntvormig met drie zaadzolder vensters; en gronden zesruitsvenster.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 5 maart 2021 - Johan Willem Friso, van Nassau-Dietz, Prins van Oranje

Over Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, Prins van Oranje en stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe.

  Johan Willem Friso is de tweede zoon en het derde kind van Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz en Henriëtte Amalia van Anhalt-Dessau. Hij volgt zijn vader op oi 1707. Daarvoor heeft zijn moeder tijdelijk zijn toekomstige functies waargenomen.

Johan Willem Friso is mogelijk de belangrijkste stadhouder van Friesland en Groningen geweest, wat nog steeds te zien is aan de talloze herinneringen die bewaard zijn gebleven, zoals de Johan Willem Friso kazerne en de Johan Willem Friso kapel.

Er is een groot verschil met zijn vader Hendrik Casimir II. Terwijl zijn vader dwars is geweest van het studeren, krijgt Johan Willem Friso een gedegen opleiding.

Via zijn beide grootmoeders Albertine Agnes en Henriëtte Catharina, die zussen van elkaar zijn en de dochters van prins Frederik Hendrik van Oranje en kleindochters van Willem van Oranje, is hij een afstammeling van de Vader des Vaderlands, Willem van Oranje. Als Willem III overlijdt verkrijgt Johan Willem Friso dan ook de titel Prins van Oranje.

Als generaal in het leger behaalt hij veel successen in de strijd tegen de Fransen.

Net als zijn voorgangers vertoeft hij regelmatig op het Stadhouderlijkhof te Leeuwarden, waar hij met vrouw en kinderen woont. Hij begint met de bouw van het paleis Oranjewoud, dat later door zijn echtgenote Maria Louise van Hessen-Kassel wordt afgemaakt.

Zijn eigenlijke stijd gaat echter om de oranje-erfenis, waar de koning van Pruisen ook aanspraak op denkt te hebben. Johan Willem Friso lukt het grotendeels zijn gelijk te krijgen en gaat in 1711 naar Den Haag om daar een eindgesprek te voeren met zijn rivaal Frederik van Pruisen. Onderweg gaat het vreselijk mis.....

Afbeelding hiernaast: Johan Wllem Friso, Prins van Oranje.

   Klik hier voor het volledige artikel. Top

   Hgv. 4 maart 2021 - Hendrik Casimir II van Nassau Dietz, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe

Over Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe.

  Als Willem Frederik van Nassau-Dietz overlijdt, volgt een zoon van hem, Hendrik Casmir II van Nassau Dietz hem op, ondermeer als stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe. Zijn vader overlijdt als Hendrik Casimir II nog maar 7 jaar is. Omdat hij nog te jong is, neemt zijn moeder, Albertine Agnes van Nassau, zijn verplichtingen onder voogdijschap over.

Hendrik Casimir is een totaal andere persoonlijkheid dan zijn vader. Daarom doorloopt hij praktisch geen enkele studie en keert hij al heel snel van school terug naar de standplaats van de stadhouder in Leeuwarden. Hendrik Casimir houdt meer van het leger; hij geniet van zijn vechtlust.

Deze zoon van Willem Frederik krijgt het vervolgens voortdurend aan de stok met zijn neef, omdat hij steeds meer macht wil hebben, wat hij niet krijgt. Johan Maurits van Nassau ziet de eigengereidheid van neef Hendrik Casimir helemaal niet zitten.

Desondanks belandt Hendrik Casimir al vrij snel in het leger. Hij boekt zelfs enkele successen. Telkens weer probeert hij hogerop te komen, maar zijn neef belet hem elke keer opnieuw.

Hendrik Casimir raakt op een gegeven momen ernstig gewond als hij van zijn paard valt. Hij overleeft zijn verwondingen, maar blijft er altijd last van houden, totdat......

Afbeelding hiernaast: Hendrik Casimir II van Nassau Dietz (1657-1696).

   Klik hier voor het artikel. Top

   Hgv. 2 maart 2021 - Willem Frederik van Nassau Dietz, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe

Een artikel over Willem Frederik van Nassau-Dietz, o.a. stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe.

  In de twee vorige artikelen over de Gouden Eeuw (1600-1700) hebben onder meer kunnen lezen over ziekte en gezondheid in die periode. Daarin komt Willem Frederik van Nassau-Dietz voor als ondermeer stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe. Verder hebben we gezien dat deze (oranje) stadhouder aan een ziekte lijdt, maar dat hij daaraan niet is overleden. Over deze ziekte heeft hij uitvoerig geschreven in zijn dagboek en ook daarover is een deel gepubliceerd op NZD.

We hebben het nog nog gehad over Willem Frederik zélf. Wat voor een man is het geweest en met name wat heeft hij betekend voor het noorden van ons land.

Een stadhouder heeft in Friesland, Groningen en Drenthe een niet al te grote invloed gehad op de gescheidenis aldaar, echter Willem Frederik heeft desondanks behoorlijk wat gedaan voor het welzijn van het noorden.

Op een gegeven moment krijgt hij van de Staten van Friesland opdracht om een einde te maken een een opstand in de stad Groningen. De regenten van Groningen liggen in conclict met een zekere Schulenborgh die medestanders vindt in de gilden en de bewoners van de Ommelanden. Willem Frederik lost het op. Ook heeft hij een poging gedaan om mee te helpen bij de aanslag op Amsterdam. Daarbij verdwaald hij met zijn leger in de mist.
Afbeelding hiernaast: Willem Frederik van Nassau-Dietz.

   Klik hier voor het artikel. Top

   Hgv. 1 maart 2021 - De dagboeken van stadhouder Willem Frederik

  Het vorige artikel ging over gezondheid en ziekte in de Gouden Eeuw. daarin is ook de bericht over Willem Frederik, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe die in zijn dagboeken schrijft over zijn ziekte. In dit artikel is een deel uit een van zijn dagboeken opgenomen, met name dat deel waarin hij zijn dagboek toevertrouwt hoe hij zich voelt tijdens zijn ziekte, wat hij zelf probeert om beter te worden en wat zijn geneesheren hem voorschrijven. Het artikel is geschreven in de oorspronkelijke tekst, maar met enige moeite is het prima leesbaar!

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 26 febr. 2021 - Gezondheid en ziekte in de Gouden Eeuw
Een artikel over gezondheid en ziekte in de Gouden Eeuw.

  In deze tijd van Corona gaan we weer eens terug in de tijd. We gaan naar de Gouden Eeuw om daar een kijkje te nemen hoe het in die tijd gesteld is met ziekte en gezondheid. Tegenwoordig kan men heel veel ziekten aan en proberen de geneesheren iedereen die ziek is weer beter te maken. Alhoewel, met nieuwe ziektes zoals Corona is het allemaal nog wel even slikken, voordat het weer is als voorheen. Je zou denken, in de Gouden Eeuw is alles goud wat er blinkt en zal het met ziekte en gezondheid ook wel goed gaan. Niets is echter minder waar. Daar waar de allerrijksten tegenwoordig steeds meer geld uigeven om de meest bijzondere ziekten een kans op herstel te geven, moeten arm en rijk het in de Middeleeuwen doen met de overleveringen uit de tijd van Claudius Galenus (129-199). Hij heeft maar liefst 50 boeken geschreven over ziektes die ook in het Latijn zijn vertaald en waar de geneesheren uit de Gouden Eeuw hun geneesmiddeltjes vandaan halen, door allerlei sappen uit het lichaam van de mens met elkaar te vergelijken en zelfs kwik (!) inzetten om mensen weer beter te maken.

In het artikel komen we ook in aanraking met Willem Frederik (zie afbeelding hiernaast) die stadhouder is geweest van Friesland, Groningen en Drenthe. We lezen hoe hij alleen en samen met geneesheren probeert van zijn hoge koortsen af te komen. Of hem dat lukt, kun je ook in dit artikel lezen. Nee, het is niet alles goud wat er blinkt in de Gouden Eeuw.

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 22 febr. 2021 - Het levensverhaal van Geert Huising en Pietertje Thedinga; Generatie 1
Het levensverhaal van Geert Huising en Pietertje Thedinga.

  Dit keer hebben een levensverhaal geplaatst. Dit verhaal is oorspronkelijk geschreven door Piet Borghardt. Van Piet hebben we eerder ook al gegevens geplaatst. Dit verhaal betreft het levensverhaal van Geert Huising en Pietertje Thedinga. Het is bewerkt voor NZD en uitgebreid met verdere gegevens door de webmaster, zodat het niet alleen voor de familie van Piet, maar ook voor andere genealogen leuk is om te gaan lezen. Geert heeft een molen gehad, die later is overgegaan naar zijn zoon Jan. De opvolger van deze molen staat er nog steeds en de geschiedenis daarvan is ook in het verhaal opgenomen. Genealogie is tegenwoordig niet allen maar meer het vergaren van datums en gegevens, maar wordt steeds meer het opstellen van een levensverhaal. Daarom hoop ik dat dit levensverhaal er mag toe bijdragen ook eens in de pen te klimmen. Foto: Geert Huising en Pietertje Thedinga op latere leeftijd.

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 19 febr. 2021 - De Upstalsboom
Over de gerechtsplaats van de Friezen, de Upstalsboom.

  Wie het woord 'Upstalsboom' voor het eerst leest, ziet daarbij eerst het woord 'boom' en denkt dat het een boomsoort is. Dit is echter onjuist. Ergens heeft het wel iets te maken met een boom, boomstam of iets dergelijks, maar het is een rechtsplaats geweest van de Friezen tussen Vlie en Bremen waar men bij elkaar is gekomen om rechtspraak te doen over algemene aangelegenheden ten tijde van de Friese vrijheid.
De plek waar dat in het verre verleden is gebeurd, bestaat nog steeds en in de negentiende eeuw is daar een gedenkteken geplaatst in de vorm van een piramide opgetrokken met veldkeien. De Upstalsboom bevindt zich uiteraard in het oude Friese landschap in wel in de buurt van Aurich. Daar zijn de vertegenwoordigers van de Friese landen naar toe getrokken om gezamenlijk afspraken tijdens de Friese vrijheid vast te leggen.

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 15 febr. 2021 - De Petruskerk van Leens
Een uitgebreid artikel over de geschiedenis van de Petruskerk te Leens.

  Wie Leens zegt, denkt daarbij ondermeer aan de Van Starkenborghs, Gratia Susanna Clant, Anna Habina Lewe en de borg Verhildersum. Deze zijn echter ook allemaal gerelateerd aan de kerk van Leens, die genoemd is naar Petrus en daarom de Petruskerk heet, net als die van Pieterburen.
In de kerk herinnert veel aan het geslacht Van Starkenborgh, maar ook aan Van Bolhuis en anderen. Vooral staat de kerk bekend om het orgel dat de hele westwand beslaat en gemaakt is door Albertus Anthonie Hinsz in opdracht van Anna Habina Lewe. In 1733/34 wordt het orgel geplaatst. Het is een van de mooiste in de provincie Groningen en is vrij recent in 2020/21 gerestaureerd.
Dit artikel gaat met name over de rijke geschiedenis van de kerk te Leens, waar regelmatig orgelconcerten worden gehouden en is voorzien van veel foto's uit heden en verleden.

 

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 12 febr. 2021 - Borg Verhildersum bij Leens
Een uitgebreid artikel over de borg Verhildersum bij Leens en het landgoed.

  In de afgelopen dagen hebben we het uitgebreid gehad over bewoners van de borg Verhildersum bij Leens, Gratia Susanna en Allard Tjarda en.... Het geslacht Van Bolhuis komt ook voor op de borg. Over het geslacht Van Bolhuis staat onder 'Genealogie' een artikel over dit geslacht. Nog oudere bewoners zijn de Onsta's geweest. Over dit geslacht kun je het een en ander vinden in 'De Genealogie van de nazaten De Vries en andere Groninger geslachten'.

Om de gegevens over de borg verder af te ronden plaatsen we vandaag een (vrijwel) compleet verhaal over de borg Verhildersum en het daarbij behorend landgoed van 32 ha groot, de tuin, het schathuis, het koetshuis en vooral ook een chronologische volgorde van de bewoning en hoe de borg er tegenwoordig uitziet.

Advies: ga zodra het weer kan eens een kijkje nemen in en rond de borg: het is echt de moeite waard!

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 11 febr. 2021 - Allard Tjarda van Starkenborgh
Artikel over Allard Tjarda van Starkenborgh, de echtgenoot van Gratia Susanna Clant van Nijenstein.

  We zijn nog niet uitgelezen over Gratia Susanne Clant. Vandaag gaan we het hebben over haar echtgenoot Allard Tjarda van Starkenborgh.
Je zult je misschien afvragen wat het schip op de afbeelding hiernaast te maken heeft met Allard. Een dergelijk groot vaartuig uit de Gouden Eeuw kan zich nooit in Leens bij de borg Verhildersum hebben bevonden. Toch hangt een tekening van dit schip in de borg. Het verhaal erachter is heel bijzonder en heeft wel degelijk te maken met Allard Tjarda van Starkenborgh en de borg.


We lezen in dit nieuwe artikel ook waarmee de familie zo rijk is geworden. Ze hebben verschillende dure schilderijen laten maken. Veel daarvan zijn later in het bezit gekomen van mensen in het buitenland. De originele tekening van het schip bijvoorbeeld bevindt zich tegenwoordig in Greenwich, Engeland. Hoe het daar terecht is gekomen, lees je ook in dit nieuwe artikel.

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 9 febr. 2021 - Gratia Susanna Clant van Nijenstein
Over Gratis Susanna Clant van Nijenstein, de borg Verhildersum, haar man en de kinderen.

  Vorige week ben ik verder gegaan met een artikel over Gratia Susanna Clant van Nijenstein. Wel heel toevallig krijg ik een mailtje van een restaurateur Marjan de Visser. Zij is bezig met de restauratie van het schilderij van Gratia Susanna Clant van Nijenstein en heeft een foto op NazatenDeVries.nl gezien van Gratia Susanna van vóór 1967. Ze wil daar graag een scan van hebben in een hoge resolutie. Helaas is het origineel verloren gegaan, dus dat gaat niet.
In ieder geval wordt de restauratie van het schilderij dat in 2020 al is begonnen meegenomen in dit artikel. Daarvoor heb ik nogal wat onderzoek moeten verrichten in de afgelopen maanden. Helaas heb ik nog niet alles wat ik graag zou willen hebben.
In dit nieuwe artikel kun je in ieder geval veel lezen over Gratia zelf, haar man, Allard Tjarda van Starkenborgh en haar 11 kinderen, alsmede hun woning, de nog bestaande borg Verhildersum in Leens. Het is de moeite waard daar eens een kijkje te gaan nemen.
Op de afbeelding hiernaast drie van de elf kinderen van Gratia en Allard, met links de wapens van de familie.

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 4 febr. 2021 - Romeins Recht
Een lijvig artikel over het Romeins recht en over regels die wij van de Romeinen in ons Burgerlijk Wetboek hebben overgenomen.

  Het vorige artikel 'Romeinen in Groningerland' is een populair geschreven verhaal over of de Romeinen ook in Groningerland zijn geweest, of zij het gebied ooit hebben ingenomen, gezien de voorwerpen uit de Romeinse tijd die in het noorden zijn gevonden. Dit artikel dat tot stand is gekomen naar aanleiding van nogal wat vragen die per e-mail zijn binnengekomen. Het is een zeer lang artikel over Romeins Recht. Behalve erg lang, is het ook zwaar te lezen, vooral omdat het veel juridische termen bevat. Alle antwoorden op de vragen kun je er in ieder geval wél uithalen. Wat erg belangrijk is, is te lezen, dat de 'Romeinen zo gek nog niet zijn geweest'. In het Romeinse Rijk, voorzover onder controle van de Romeinen zelf, is 'recht' erg belangrijk. Het staat omschreven in 50 boeken. Heel veel 'wettelijke regels' hebben wij van de Romeinen overgenomen in ons Burgerlijk Wetboek. Deze regels zijn in de tekst aangegeven. Het kan soms even duren voordat de pagina is geladen.

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 1 febr. 2021 - 'Romeinen in Groningen'
Een artikel over 'de Romeinen in het noorden van ons land'.

  'Romeinen in Groningen'. Je zou ook kunnen zeggen: 'Romeinen in Groningerland' of 'Romeinen in het noorden'. De titels staan niet voor niets tussen ' '. Op kaarten staat altijd aangegeven dat de Romeinen het noorden en westen van het huidige Nederland nooit in hun bezit hebben gehad. In ieder geval lijken we er zeker van te zijn dat dit het geval is, maar zijn de Romeinen ook nooit in het noorden geweest? Waarschijnlijk wel. Mogelijk hebben ze ook nederzettingen gehad in het noorden. In de stad Groningen zijn onlangs namelijk sporen van een Romeinse nederzetting ontdekt. Bovendien zijn her en der (voornamelijk in Friesland) Romeinse voorwerpen en munten van Romeinse afkomst gevonden. Hoe zijn die daar dan gekomen, hebben de toenmalige 'Friesen' ze wellicht meegenomen uit het zuidelijke streken. Dit artikel probeert een antwoord te vinden op deze en andere vragen.
Afbeelding: Oude schoolplaat over de Romeinen

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 29 jan. 2021 - Albert Schwertman, communist in hart en ziel
Artikel over Albert Schwertman, communist in hart en ziel.

  Albert Schwertman is zijn leven lang communist geweest in hart en ziel. Hij wil niet alleen zijn dorp Finsterwolde communistisch maken, niet alleen Nederland, maar de bevolking van de hele wereld. Daarvoor gaat hij de strijd aan met iedereen. Hij durft iedereen een grote mond te geven, maar hekelt terrorisme, nee, daarvan moet Albert niets van weten.
Hij zet zich af tegen de rijken der rijken en hij vecht tegen de armoede. De rijkdom moet beter verdeeld worden, vindt hij. Ook moet er worden opgetreden tegen onrecht, tegen de burocratie van de overheid.
Hij is tot zijn dood overtuigd van een wereldrevolutie, waarbij de bezittingen eerlijk over alle aardbewoners zullen worden verdeeld. Albert Schwertman uit het Oost-Groningse Finsterwolde is de laatste of een van de laatste Nederlandse bolsjewieken geweest.
Het artikel is in 2010 als op de website geplaatste, maar is nu volledig herschreven. Heb je meer feiten over Albert Schwertman, laat het me dan weten via de e-mail. Afbeelding: Albert Schwertman.

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 27 jan. 2021 - De Buurbrief van Appingedam; Appingedam mag zich een stad noemen
De Buurbrief van Appingedam uit 1337: Appingedam mag zich een stad noemen.

  Al in 1337 mag Appingedam zich een stad noemen, naast de stad Groningen. Ook van Winschoten wordt verondersteld dat deze plaats stadsrechten heeft gekregen en dat Winschoten zich dus ook een stad mag noemen. Deze veronderstelling wordt voor waar aangenomen, maar is wel omstreden.
De rechten van Appingedam worden omschreven in een zogenaamde Buurbrief en is bekrachtigd door de rechters der Zeelanden en redgers van Fivelgo.
Ik heb ooit geprobeerd het origineel te lezen (vertalen), maar dat is onbegonnen werk. De heren L. Engels en P. Noomen is dat wel gelukt, echter hier en daar moeten ook zij gissen omdat er hitaten in het origineel zitten zoals hiernaast op de afbeelding is te zien.
Het lezen van de vertaling kan erg interessant zijn, want er staan zaken in waarover wij onze tijd onze wenkbrauwen fronsen, maar juist daarom is het goed het eens te gaan lezen!

   Klik hier voor het artikel. Top
   Hgv. 26 jan. 2021 - Het klooster Feldwerd of Oldenclooster te Den Damme
Het artikel over het klooster Feldwerd of Oldenclooster te Den Damme is geheel herschreven.

  Het artikel 'Het klooster Feldwerd of Oldencloostter te Den Damme' bij Holwierde van augustus 2017 is geheel herschreven. De reden daarvan is vooral omdat overblijfselen van Hathebrand, de stichter van het klooster, vorig jaar voor even terug zijn geweest op zijn geboortegrond. Een en ander is herdacht in de kerk van Krewerd met een toespraak en orgelspel. De beenderen van de heilige zijn door een koopman bij de sluiting van het klooster naar Antwerpen gebracht en komen via een omreis later terecht in Vlaanderen. Twee kerkbestuurders uit het Belgische Kortrijk-Dutsel in Vlaanderen waar de heilige nog steeds wordt vereerd, zijn met zijn relikwie naar Krewerd gekomen. Afbeelding: Hathebrand in glas en lood.

   Klik hier voor het artikel. Top
  Hgv. 25 jan. 2021 - Jan Boer, de dichter
Een uitgebreid artikel over de Groningse dichter Jan Boer.

   Jan Boer is een groot Groninger dichter geweest. Hij wordt geboren te Rottum op 8 juli 1899 en is overleden in Groningen op 3 januari 1983. Behalve dichten heeft hij ook wel proza en artikelen geschreven, maar de boventoon is toch wel proza.

Jan Boer wordt gezien als een van de grootste dichters in het Groningse dialect. Boer heeft ook een glansrijke loopbaan. Hoewel hij opgroeit in de kleine bakkerij van zijn vader in Rottum, die wegens gezondheidsreden moet stoppen met dit werk en keuterboer wordt, weet Jan Boer, mede door toedoen van zijn onderwijzer op de lagere school de ulo glansrijk af te maken.

Daarna gaat hij al op jonge leeftijd naar de rijkskweekschool in Groningen, waar hij vooral wordt begeleidt door zijn leraar Leopold. Boer wordt onderwijzer, studeert nog bij en behaalt de hoofdakte. Hij gaat Frans studeren en wordt leraar.

Vervolgens weet hij zich op te werken tot inspecteur van het lager onderwijs. Na zijn pensioen in 1964 wijdt hij zich geheel aan het dichten; altijd in het Gronings. Dit artikel over Jan Boer is voor een groot deel overgenomen van DBNL, omdat daar zijn levensverhaal het best tot zijn recht komt.

 

  Klik hier voor het artikel.   Top
  Hgv. 23 jan. 2021 - Ben je op zoek naar Surinaamse voorouders uit het slavernijverleden?
Over de Surinaamse slavenregisters.

   Vandaag weer eens een artikel over genealogie, waarbij het gaat over het slavernijverleden in Suriname. Je zult je mogelijk afvragen wat de slavernij in Suriname te maken heeft met genealogie. Wel, er zijn Nederlanders en Surinaamse Nederlanders die afstammen van een voormalige slaaf uit Suriname. Wat dat betreft heeft ons land een duister verleden als het gaat om de slavenhandel in West-Indië. Het is niets om trots op te zijn, maar het is een stukje beschamend verleden.
Dit nieuwe artikel gaat voor een klein deel over de slavernij in Suriname, maar hoofdzakelijk over hoe je je mogelijke Surinaamse voorouders kunt vinden met een slavernijverleden. Nog niet zo heel lang geleden zijn de registers waarin de slaven zijn opgenomen bij geboorte, aankoop, verkoop of overlijden met naam, in kaart gebracht en geheel geïndexeerd. Dat is een heel karwei geweest, waar duizenden slaven in zijn opgenomen. Zelf beschik ik inmiddels over de totale index met meer dan 300.000 namen. Te groot om op NZD te publiceren, maar als je me een mailtje stuurt, dan stuur ik het bestand en Excel-formaat toe.
In dit nieuwe artikel staat omschreven waar je zelf kunt zoeken naar gegevens en ben ik tevens ingegaan op de achtertgronden van de slavernij in Suriname. (Afbeelding: De slavendrijver en twee slaven op weg naar de plantage in Suriname 1840. Fotograaf: Onbekend. Bron: Nationaal Archief.)

   Klik hier voor het artikel. Top
  Hgv. 23 jan. 2021 - Over de tijd dat stront nog goud waard is....
Een verhaal over vervlogen tijd waarin stront nog goud waard is.

   Dit verhaal gaat over de tijd dat stront nog goud waard is. Nu kunnen we natuurlijk gaan discussieren over het woord stront. Misschien is het beter om 'poep' te gebruiken of misschien uitwerpselen, ontlasting of misschien zelfs faeces. Echter, het is allemaal echt gewoon stront.

Op zoek naar een nieuw onderwerp voor een artikel kom ik bij de Groninger Archieven een verhaal tegen over de tijd dat er buiten nog een hokje staat, zoals te zien is op de foto links in Zoutkamp.

Het is echt nog niet eens zo lang geleden dat een dergelijk 'huisje' bij elk huis aanwezig is geweest met daarin een soort bak, een plank met een rond gat erin en daaronder een emmer.

Het materiaal daarin is eerder geld waard geweest. Op het platteland wordt het over de tuin gegooid, vooral over de rabarber....

In de grotere steden echter wordt de inhoud van de emmer opgehaald met de strontkar en duur verkocht om over onvruchtbare gronden uit te gieten.

Dit nieuwe verhaal gaat daarover, over de tijd dat stront nog goud waard is....                   

 

 

 

 

 

  Klik hier voor het artikel.   Top
  Hgv. 21 jan. 2021 - De borg Oldenhuis bij Ten Post
Artikel over de verdwenen borg Oldenhuis bij Ten Post.

Op 14 januari hebben we geschreven over de borg Tuwinga bij Ten Post, waarin ook de verdwenen borg Oldenhuis is genoemd. Beide borgen hebben vrij dicht bij elkaar gelegen.
Het geslacht Rengers is erg belangrijk voor Oldenhuis geweest.
Twee grafzerken in de kerk van Wittewierum herinneren ons daaraan nog.
Egbert Rengers heeft Oldenhuis al in 1715 laten afbreken. Op de plaats waar de borg heeft gestaan, staat nu nog slechts een boerderij.

   Klik hier voor het artikel. Top
  Hgv. 20 jan. 2021 - De website is vernieuwd....

  In ruim een week tijd is het gelukt om NazatenDeVries.nl een totaal andere en modernere uitstraling te geven. Ook de HomePage is toch nog weer geheel anders van opzet dan op 14 januari van dit jaar voor het eerst te zien was. De reden daarvan is dat alle menu's nu dezelfde lay-out hebben gekregen. Het menu 'Artikelen' heeft de grootste metamorfose ondergaan en heeft nu als naam 'Submenu Artikelen'. Dat zal even wennen zijn. Als je daar op een afbeelding klikt wordt deze vergoot, klik rechtsonder op het 'tekentje' in het venster en de afbeelding wordt weer gesloten. Klik je op de blauwe tekst rechtsonder de afbeelding, dan wordt het betreffende menu geopend en kun je een artikel zoeken dat je wilt lezen.  Als het goed is kun je op elke pagina terug naar de HomePage, waar links het HOOFDMENU is te vinden en waar helemaal bovenin een nieuw menu is gecreëerd voor 'Help', 'E-mail', 'Disclaimer', 'Privacy' en 'Blog' en onderaan de HomePage vind je ook een menu met 'Home', 'Gastenboek', 'Disclaimer' en 'Privacy'. De 'Disclaimer' en 'Privacy' zijn wettelijk verplicht en bijgewerkt. Daar zal overigens nog wel het een en ander aan moeten gebeuren.  In andere menu's, zoals 'Genealogie', 'Gedichten', enz. is het zowel bovenaan als onderaan de pagina mogelijk om op 'Home' te klikken, waarmee je terug naar de HomePage gaat.

Er is nu ook een HELP - pagina aangemaakt, waar vragen over de website worden beantwoord (o.a. bovenaaan de HomePage).
Verder is er een BLOG - pagina ontwikkeld, deze is nog niet gereed, maar je kunt er wel alvast een kijkje nemen.

Er is nog veel meer te vertellen over de vernieuwingen op de website. Ervaar zelf het beste hoe er mee op te gaan. Let wel, overal waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt, vooral als je alles alléén doet. Mocht je een fout zien of werkt een link niet, laat me het dan alsjeblieft even weten middels een e-mail. Alvast mijn dank!   

         Top
      Hgv. 14 jan. 2021 - De borg Tuwinga of Tuïnga bij Ten Post
Een artikel over de borg Tuwinga of Tuïnga bij Ten Post.

  De borg Tuwinga bij Ten Post heeft vlak bij de borg Oldenhuis gestaan en mogelijk is Tuwinga na de borg Oldenhuis gesticht, waarna de naam Oldenhuis in zwang komt ter onderscheiding van Tuwinga.

Volgens een legende zijn er tot 1631 diepgaande ruzies geweest tussen de borgheren van Tuwinga en Oldenhuis over met name het gebruik van de weg tussen Ten Post en Wittewierum, die soms zijn uitmond in geweld.

Hiervan zijn echter geen historische bewijzen overgeleverd. Dit artikel gaat over Tuwinga. De borg Oldenhuis komt hierna aan de beurt.                                                                    

 

 

 

  Klik hier voor het artikel     Top
   Hgv. 14 jan 2021 - De website wordt vernieuwd

  Het oude jaar ligt achter ons. We gaan het hier niet hebben over de verschrikkingen die ons zijn overkomen. We blijven niet stilstaan, maar we gaan door en hopen dat het nieuwe jaar betere tijden voor ons zal gaan brengen, al zal het nog wel even duren voordat we ons leven weer helemaal 'normaal' kunnen gaan noemen. Wat deze website betreft zullen we ons best doen er weer wat moois van te maken. Eerst wil ik iedereen bedanken voor al het goede dat we hebben mogen lezen in het gastenboek en voor de tientallen mails die zijn binnengekomen; mails met positieve reacties, mails met vragen over geschiedenis en genealogie van Groningerland en mails met verzoeken om een eigen verhaal te plaatsen op de site. Nog lang niet iedereen schijnt te weten dat je je eigen verhaal hier kwijt kunt. In 99% van de gevallen hebben we dat vorig jaar inderdaad weer kunnen doen. In het nieuwe jaar starten we met een nieuwe HomePage, deze pagina dus.

 

Bij het openen van www.nazatendevries.nl is het je ongetwijfeld opgevallen dat de Homepage een totaal ander gezicht heeft gekregen. Het menu aan de linkerzijde in een aparte frame is verdwenen en heeft plaats gemaakt voor een totaal ander Hoofdmenu met witte en rode letters. Als je een item aanraakt, wordt deze groen en als je erop klikt verschijnt het betreffend overzicht van alle submenu's. Ga je terug naar het Hoofdmenu is het item blauw geworden. Er is en wordt nog veel meer vernieuwd aan de website. Klik bovenin het menu op Help voor meer informatie. Daar is nog lang niet alles verwerkt, dus 'Help' wordt nog aangevuld.

Met volle tevredenheid wordt de site nog steeds gehost bij hostnet.nl. Als ik daar de statistieken bekijk, heeft de site in 12 maanden 426.803 bezoekers gehad en zijn er 146.995.41 pagina's gelezen. Dat is behoorlijk veel en daar zijn we (bescheiden) toch wel een beetje trots op.

Hoewel er nog voldoende ideeën voor nieuwe artikelen op de plank liggen, zou ik het bijzonder op prijs stellen als er méér mensen een eigen artikel zouden willen sturen per mail. Schrijf het verhaal in de 'tegenwoordige tijd', plaats het verhaal in een Word document en stuur de afbeeldingen in een bijlage mee als *.jpg bestand in minimaal 600dpi. Tot slot: in principe moet het een geschiedkundig of genealogisch verhaal over het Groningerland gaan en als er een 'uitstapje' wordt gemaakt is dat prima. Als voorbeeld heeft de provincie Groningen immers tot de 'Friesen' behoord, van het Vlie tot aan de Weser in Duitsland en zelfs nog verder en is ons leven nauw verwant met die van de huidige Friezen en Oost-Friesland. Ter afsluiting van van deze 'intro 2021' wens ik een ieder een gezond 2021!                                                        

  Top
  Hgv, 12 januari 2021 - De Felicitas kloosterkerk van Thesinge 
Een uitgebreid artikel over de Felicitas kloosterkerk van Thesinge.

  De kloosterkerk van Thesinge is het overblijfsel van een groot kloostercomplex Germania. De kerk heeft oorspronkelijk dus deel uitgemaakt van het klooster Germania. Dit klooster is een zogenaamd dubbelklooster geweest: een klooster voor mannen en vrouwen. Het klooster is gebouwd op het einde van de 12e eeuw door benedictijner monniken op de plek van een al langer bestaand dorp. Het klooster is gebouwd op een lage wierde en gefundeerd op palen. Omdat het veen rondom is ingeklonken en vergaan door erosie staat de kerk hoger dan de omgeving. De beschermheilige van klooster en kerk is de heilige Felicitas met haar zeven zonen. Het klooster heeft een aanzienlijk grondbezit gekend van maar liefst ca 1400 hectare (!) in diverse plaatsen in Groningerland. De kloosterlingen hebben zich bezig gehouden met landontginning en waterschapsbeheer. Ook hebben zij uitspraken gedaan bij conflicten.   

  Klik hier voor het artikel. Top